هرآن چیزی که باید درباره ابلاغ بدانید

خرداد ۳۰, ۱۳۹۳ mo_hassani ۰ Comments

در قالب یک بسته حقوقی بررسی شد 
هرآن چیزی که باید درباره ابلاغ بدانید
 
 
 ابلاغ، یکی از مهم‌ترین ارکان دادرسی عادلانه به حساب می‌آید. بنابراین تا ابلاغ صحیحی در کار نباشد و دوطرف دعوی، از زمان و مکان دادرسی اطلاع نداشته باشند جلسه دادرسی هم تشکیل نخواهد شد. بنابراین می‌توان اجرای عدالت و احقاق حق، در دادگاه‌ها، را موکول به اجرای صحیح و درست ابلاغ دادخواست و ضمایم به دوطرف دعوی دانست. با این‌که اجرای تشریفات ابلاغ از قواعد آمره محسوب می‌شود اما با این حال آنچه از اهمیت برخوردار است «مطلع شدن مخاطب» از محتوای برگه ابلاغیه است. در ادامه شما را با این مورد بیشتر آشنا می‌کنیم.
به رساندن یک سند رسمی اعم از اوراق دعوا، خواه، اجرای احکام یا اجرا اسناد لازم‌الاجرا و مانند این به اطلاع شخص یا اشخاص معین با رعایت تشریفات قانونی مخصوص «ابلاغ» می‌گویند. در همه مواردی که به موجب مقررات این مبحث اوراق به غیرشخص مخاطب ابلاغ شود در صورتی دارای اعتبار است که برای دادگاه محرز شود که اوراق به اطلاع مخاطب رسیده است.
منظور از اوراق قضایی، دادخواست و اخطار دعوت به جلسه دادرسی، احظاریه گواه، اظهارنامه، دادنامه و سایر اوراق رسمی رای مرحله تجدید‌نظر، برگ اجراییه اوراق دیوان عدالت اداری، ابلاغ اوراق واخواست اسناد تجاری و مانند اینها است.
مقررات ابلاغ در ابلاغ اوراق قضایی و اوراق رسمی تابع قانون آیین دادرسی مدنی است؛ جز در موارد استثنایی مانند ابلاغ اجراییه صادره از مراجع ثبتی که دارای ترتیبات خاصی است.
 
 اقسام ابلاغ:
۱- ابلاغ واقعی
ابلاغ در صورتی واقعی است که مامور ابلاغ، اوراق قضایی را طبق تشریفاتی که در قانون مشخص شده است به شخص مخاطب در مورد اشخاص حقیقی یا به اشخاص دیگری که صلاحیت وصول برگ را دارند در مورد اشخاص حقیقی تحویل داده و رسید دریافت کند.
۲- ابلاغ قانونی
ابلاغ قانونی یعنی این‌که عدم امکان ابلاغ اوراق قضایی به اشخاص مخاطب و صلاحیت‌دار در وصول اوراق قضایی وجود نداشته باشد که در این صورت ابلاغ طبق تشریفات دیگری که در قانون پیش‌بینی شده است به عمل می‌آید. از آن جهت که قانون چنین ابلاغی را معتبر دانسته است به آن ابلاغ قانونی می‌گویند.
 
 موارد ابلاغ واقعی
الف: نسبت به اشخاص حقیقی:
ابلاغ به خود شخص مخاطب در همان نشانی تعیین شده.
ابلاغ به ولی یا قیم در مورد محجوران.
ابلاغ اوراق در محل سکونت یا محل کار زن در مواردی که زن در منزل شوهر سکونت ندارد.
ب- نسبت به اشخاص حقوقی:
1-اشخاص حقوقی عمومی: در دعاوی راجع به ادارات دولتی و سازمان‌های وابسته به دولت و موسسه‌های مامور خدمات عمومی و شهرداری‌ها و نیز موسسه‌هایی که همه یا بخشی از سرمایه آنها متعلق به دولت است اوراق اخطاریه و ضمایم به رئیس دفتر مرجع مخاطب یا قائم‌مقام او ابلاغ می‌شود.
 نکته‌ای که دراینجا باید مورد توجه قرار گیر این است که در دعاوی مربوط به شعب اداره‌ها یا موسسه‌های فوق، اوراق به مسئول دفتر شعبه یا قائم‌مقام او ابلاغ خواهد شد.
2- اشخاص حقوق خصوصی: در دعاوی مربوط به سایر اشخاص حقوقی دادخواست و ضمایم آن به مدیریا قائم‌مقام او یا دارنده حق امضا ابلاغ خواهد شد.
به یاد داشته باشید هرگاه ابلاغ اوراق دعوا در محل تعیین شده ممکن نباشد، اوراق به آدرس آخرین محلی که به اداره ثبت شرکت‌ها معرفی شده، ابلاغ خواهد شد.
 
 ابلاغ در دعاوی ورشکستگی و انحلال شرکت
در دو دعوای ورشکستگی و انحلال شرکت نیز باید مورد ابلاغ شود. در دعاوی مربوط به ورشکستگی اوراق قضایی به اداره تصفیه امور ورشکستگی یا مدیر تصفیه ابلاغ خواهد شد.
در دعاوی شرکت‌های منحل شده نیز در شرکت‌هایی که دارای مدیر تصفیه هستند اوراق قضایی به مدیر یا قائم‌مقام یا دارنده حق امضا ابلاغ می‌شود اما اگر دارای مدیر تصفیه نباشند، به آخرین مدیر قبل از انحلال در آخرین محلی که به اداره ثبت شرکت‌ها معرفی شده است ابلاغ خواهد شد.
آنچه که در ابلاغ واقعی مد نظر است «اطلاع یافتن» مخاطب است؛ یعنی هدف این است که برگه ابلاغ به او برسد چه در مکان تعیین شده در برگه یا در هر محل دیگری که مامور او را ببیند.
 
 موارد ابلاغ قانونی
الف- نسبت به اشخاص حقیقی
گاهی پیش می‌آید که طرف ابلاغ از دریافت اوراق قضایی خودداری می‌کند، در این حالت مامور ابلاغ باید مراتب را گزارش داده و برگ را به دفتر دادگاه برگرداند. 
مورد دیگر زمانی است که ابلاغ به یکی از اقوام و خادمان طرف ابلاغ داده می‌شود. در این باره نیز باید به این نکته توجه کنید ابلاغ به اقوام و خادمان طرف ابلاغ زمانی قانونی است که:
1- مامور ابلاغ نتواند اوراق را به شخص خوانده برساند. مثلا خوانده در محل حضور نداشته باشد یا از گرفتن برگ‌های اخطاریه خودداری کند.2- ابلاغ در همان نشانی تعیین شده انجام شده باشد.3- مامور ابلاغ برگ ابلاغیه را به یکی از بستگان یا خادمان او که سن و وضعیت ظاهری آنان برای تمییز اهمیت اوراق یاد شده کافی باشد بدهد.
حالا تصور کنید بستگان و خادمان از دریافت اوراق قضایی خودداری کنند. در این صورت اگر بستگان یا خادمان مخاطب در محل تعیین شده نباشند یا از دریافت اوراق قضایی خودداری کنند مامور ابلاغ این موضوع را در اخطاریه قید می‌کند و نسخه دوم را در نشانی تعیین شده الصاق می‌کند و برگ اول را با سایر اوراق دعوا برگشت می‌دهد. در این صورت خوانده می‌تواند تا جلسه رسیدگی به دفتر دادگاه مراجعه و با دادن رسید اوراق مربوط را دریافت کند.
 
 وقتی طرف جای مشخصی ندارد
به هر حال برای این که ابلاغ محقق شود طرف ابلاغ، باید آدرسی داشته باشید حالا اگر این مکان مشخص نباشد یا خواهان نتواند نشانی خوانده را معین کند یا خوانده در نشانی اعلام شده توسط خواهان شناخته نشود یا خواهان نتواند نشانی دقیق او را تعیین و اعلام کند؛ در این صورت بنا به درخواست خواهان و دستور دادگاه اوراق از طریق روزنامه به خوانده ابلاغ می‌شود. بدین ترتیب که مفاد برگه ابلاغ، یک نوبت در یکی از روزنامه‌های کثیر‌الانتشار و به هزینه خواهان آگهی می‌شود.
در این باره سه نکته را به خاطر داشته باشید : 1- تاریخ انتشار آگهی تا جلسه رسیدگی نباید کمتر از یک ماه باشد.2- تاریخ انتشار آگهی، تاریخ ابلاغ قانونی محسوب می‌شود.3- ابلاغ اوراق قضایی از طریق روزنامه تنها در مورد اشخاص حقیقی پیش‌بینی شده است.
 
 ابلاغ نسبت به مخاطبان غیرمحصور معین
هرگاه مخاطبان یک ابلاغ به قدری زیاد باشند که امکان ثبت اسامی تمامی آنها بر روی دادخواست ممکن نبوده و ابلاغ به تک تک آنها نیز میسر نباشد مثلا: اهالی معین یک ده یا شهر یا بخشی از شهر که عده آنها زیاد یا به قول قانون مدنی غیرمحصور باشد است ابلاغ در دو مرحله انجام می‌شود:
1-نشر مفاد برگه ابلاغ در یکی از روزنامه‌های کثیر‌الانتشار به هزینه خواهان2-  ابلاغ یک نسخه از دادخواست به شخص یا اشخاصی که خواهان آنها را معارض خود معرفی می‌کند.اگر تعداد مخاطبان محدود باشد به نحوی که بتوان به تعداد خواندگان به علاوه یک برگه ابلاغ صادر کرد باید ابلاغ به تک‌تک آنها صورت بگیرد.
 
 ابلاغ قانونی نسبت به اشخاص حقوقی، حقوق عمومی
در صورت امتناع رئیس دفتر یا قائم‌مقام او از اخذ اوراق «در دعاوی راجع به ادارات دولتی و سازمان‌های وابسته به دولت و موسسه‌های مامور خدمات عمومی و شهرداری‌ها و موسسه‌هایی که همه یا بخشی از سرمایه آنها متعلق به دولت است» مامور ابلاغ مراتب را ( بدون نیاز به الصاق نسخه دوم اخطاریه به محل) در برگ اخطاریه قید و اوراق را برگشت می‌دهد.در این مورد خودداری از گرفتن اوراق اخطاریه و ضمایم و ندادن رسید، تخلف از انجام وظیفه خواهد بود و به‌وسیله مدیر دفتر دادگاه به مراجع صالحه اعلام و به مجازات مقرر در قانون رسیدگی به تخلف‌های اداری محکوم خواهند شد.همچنین در صورتی‌که مدیر یا قائم‌مقام او یا دارنده حق امضا از گرفتن اوراق امتناع کند، حالت امتناع در برگ اخطاریه قید و اعاده می‌شود.( بدون نیاز به الصاق) و اگر ابلاغ اوراق دعوا به مدیر یا قائم‌مقام یا دارنده حق امضا وجود نداشته باشد به مسئول موسسه یا دفتر ابلاغ ‌می‌شود.به یاد داشته باشید اگر مسئول دفتر از دریافت ابلاغیه امتناع کند، مامور ابلاغ خودداری را در اخطاریه قید و نسخه دوم را در محل الصاق می‌کند و به این ترتیب روش ابلاغ قانونی انجام می‌گیرد.
 
 ابلاغ توسط برخی افراد خاص
اگر ابلاغ در محل کار کارمندان دولت و موسسه‌های مامور به خدمات عمومی و شرکت‌ها انجام شود، اوراق به کارگزینی قسمت مربوط یا نزد رئیس کارمند مربوط ارسال می‌شود. اشخاص یاد شده مسئول اجرای ابلاغ هستند و باید حداکثر به مدت ده روز اوراق را اعاده کنند، در غیر این صورت به مجازات مقرر در قانون رسیدگی به تخلف‌های اداری محکوم می‌شوند.
اگر خوانده خارج از کشور باشد ابلاغ توسط ماموران کنسولی یا سیاسی به عمل می‌آید. این ماموران دادخواست و ضمایم را برای خوانده می‌فرستند و مراتب را از طریق وزارت امور خارجه به اطلاع دادگاه می‌رسانند.اگر در کشور محل اقامت خوانده، ماموران کنسولی یا سیاسی نباشند این اقدام را وزارت امور خارجه به روشی که مناسب بداند، انجام می‌دهد.
اگر خوانده در حوزه دادگاه دیگری قرار داشته باشد: دادخواست و ضمایم آن توسط دفتر آن دادگاه به هر وسیله‌ای که ممکن باشد ابلاغ می‌شود.اگر در محل اقامت خوانده دادگاهی نباشد: ابلاغ توسط ماموران انتظامی یا بخشداری یا شورای اسلامی محل یا پست سفارشی دو قبضه انجام می‌شود.
اگر خوانده در بازداشتگاه یا زندان باشد اوراق به‌وسیله اداره زندان به او ابلاغ خواهد شد.
 
 مامور ابلاغ
مامور ابلاغ مکلف است ظرف حداکثر دو روز اوراق را به شخص خوانده تسلیم کند و در برگ دیگر اخطاریه رسید بگیرد. در صورت امتناع خوانده از گرفتن اوراق، امتناع او را در برگ اخطاریه قید و اعاده کند.
این ابلاغ محتوایی دارد که شامل موارد زیر می‌شود:
1-نام و مشخصات ماور ابلاغ به‌طور روشن و خوانا2-نام کسی که دادخواست به او ابلاغ شده با تعیین این‌که چه سمتی، نسبت به مخاطب اخطاریه دارد.3- محل تاریخ ابلاغ با تعیین روز، ماه و سال با تمام حروف.
منبع:روزنامه حمایت
http://178.131.36.123:88/detail/News/2446