غرب به طور پیاپی حق صلح مردم خاورمیانه را زیرپا میگذارد؛
نقض مکرر قاعده منع توسل به زور
گروه حقوقی- در منشور ملل متحد که مهمترین تلاش بشر برای برقراری صلح در جهان بعد از دو تجربه وحشتناک جنگ جهانی است، قاعده منع توسل به زور، به عنوان قاعدهای عام مورد اشاره قرار گرفته است و این قاعده هرگونه اقدام زورمدارانه از جمله جنگ، تهدید به جنگ، اقدام به مقابله به مثل مسلحانه، محاصره دریایی یا هر شکل دیگر استفاده از زور که با مقاصد ملل متحد مباینت داشته باشد را در برمیگیرد.
در حقیقت زیربنا و شالوده منشور ملل متحد و سازمان ملل متحد برقراری صلح در جهان است و منشور یادشده فقط در چند مورد استثنائاتی بر قاعده منع توسل به زور وارد کرده که شامل دفاع مشروع، اقدامات قهری شورای امنیت، ترتیبات سازمانهای منطقهای در اجرای تصمیمات شورای امنیت و برخی اقدامات موقتی اعضای دائم شورای امنیت میشوند. با وجود این هنوز در جهان شاهد اقداماتی هستیم که صلح جهانی را برهم میزنند و مصداق جنگافروزی هستند. نمونه اعلای این اقدامات استمرار جنگافروزی در منطقه خاورمیانه است که گویا پایانی برای آن متصور نیست.
آمریکا و چند کشور غربی چند ماه پیش با تهدید نظامی کشور سوریه بار دیگر سایه سنگین حضور نظامی خود را بر منطقه خاورمیانه انداختند، اما این اولین بار نیست که کشوری از آن سوی دنیا با اهداف جنگطلبانه در منطقه خاورمیانه حاضر میشود؛ پیش از این کشورهای افغانستان و عراق هدف مستقیم حملات آمریکاییها و متحدانشان بودهاند. آمریکا همیشه هدف خود را از این حملات کمک به تقویت دموکراسی عنوان کرده است، اما سوال این است که چرا بیش از هر نقطه دیگری از جهان، منطقه حساس و پراهمیت خاورمیانه باید موضوع حملات آمریکا باشد. چرا این کشور مقاصد خیرخواهانه خود را در کشورهای بحرانزده آفریقایی دنبال نمیکند؟ حاکمیت کشورها محترم است و حمله به یک کشور مصداق نقض قواعد حقوق بینالملل است با وجود این آمریکا هر چند سال یکبار به این اقدام دست زده است. ابتدا به بررسی نمونههایی از این تجاوزات جنگطلبانه به منطقه خاورمیانه میپردازیم و در ادامه این اقدامات را از منظور حقوق بینالملل به خصوص «حق بر صلح» بررسی میکنیم.
حملات آمریکا در خاورمیانه
اهمیت خاورمیانه به امروز و دیروز محدود نمیشود. این منطقه از دیرباز گهواره تمدن بوده است. در قرن 20 و 21 نیز همچنان این منطقه محور اقدامات جنگطلبانه بینالمللی قرار گرفته است به طوری که کشورهای غربی و بویژه آمریکا با زیر پا گذاشتن حق صلح مردم منطقه، آن را هدف حملات خود قرار دادهاند.
جنگ خلیج فارس
پایان جنگ ایران و عراق همزمان با حمله عراق به کویت بود. ارتش عراق در زمان حکومت صدام حسین و حزب بعث عراق در تاریخ ۱۱ مرداد ۱۳۶۹ به کویت حمله و این کشور را اشغال کرد. عراق با این حمله باعث بروز بحرانی بینالمللی شد اما اخطار شورای امنیت را نپذیرفت. آمریکا در سال ۱۳۶۹ با ائتلافی از کشورهای دیگر به کویت و سپس به عراق حمله کرد و ارتش عراق را از کویت بیرون راند. این نبرد بنا بر گفته دانشنامه جنگ و صلح، بزرگترین نبرد قرن بیستم پس از جنگ جهانی دوم از لحاظ تعداد تجهیزات و متحدان است. بهانههای آغاز جنگ لجاجت دیکتاتور معدوم عراق بود؛ زیرا صدام ضربالاجل شورای امنیت را نپذیرفت در نتیجه آمریکا و متحدانش با پشتیبانی شورای امنیت در تاریخ ۲۶ دی ۱۳۶۹ (۱۹۹۱) حمله هوایی گستردهای را علیه عراق آغاز کردند. در طول جنگ بسیاری از چاههای نفت کویت به آتش کشیده شد علاوه بر این هزینههای زیادی برای کشورهای عراق و کویت بر جای گذاشت.
حمله آمریکا به افغانستان
جنگ افغانستان در ۷ اکتبر ۲۰۰۱ توسط نیروهای ایالات متحده آمریکا در پی ادعای حمله القاعده به رهبری «اسامه بن لادن» به «نیویورک» و «واشنگتن» در ۱۱ سپتامبر سال ۲۰۰۱ و هشدار «جورج دبلیو بوش» رییسجمهوری وقت آمریکا به گروه طالبان مبنی بر اخراج گروه تروریستی القاعده از افغانستان و رد این درخواست از سوی طالبان آغاز شد. بهانه اصلی حمله آمریکا به افغانستان، مبارزه و از بین بردن القاعده و حامیان آن بود. در مورد هزینههای جنگ باید گفت به گزارش واحد مرکزی خبر به نقل از شبکه تلویزیونی «روسیا الیوم»، گزارش «موسسه مطالعات بینالمللی واتسون» نشان میدهد: آمریکا برای جنگ در افغانستان حدود دو تریلیون دلار هزینه کرده است. تلفات این جنگ نیز تنها در خصوص غیرنظامیان ۱۴۰۰۰ تا ۳۴۰۰۰ نفر بوده است.
حمله آمریکا به عراق
جنگ عراق یک عملیات نظامی بودکه در ۲۰ مارس ۲۰۰۳ با حمله یک ائتلاف بینالمللی به رهبری آمریکا و بریتانیا به عراق آغاز شد این جنگ با خروج آخرین تیپ رزمی آمریکایی در ۱۹ اوت ۲۰۱۰ بهطور رسمی خاتمه یافت هرچند هنوز حدود ۵۰ هزار نیروی آمریکایی در این کشور باقی ماندهاند. خروج آخرین سربازان آمریکایی از این کشور در دسامبر ۲۰۱۱ اتفاق افتاد.
دو توضیح عمده برای آغاز این جنگ توسط جرج بوش رئیسجمهور وقت آمریکا مطرح شد که یکی از آنها رابطه صدام حسین با القاعده و دیگری وجود سلاحهای کشتار جمعی در عراق بود که هیچ یک ثابت نشد. به گزارش واحد مرکزی خبر به نقل از شبکه تلویزیونی روسیا الیوم، گزارش موسسه مطالعات بینالمللی واتسون فاش کرد که جنگ عراق حدود دو تریلیون دلار برای آمریکا هزینه داشته است.
حملات پراکنده به پاکستان
پاکستان از جمله کشورهای منطقه است که شاهد مداخله نظامی آمریکا بوده است. به عنوان مثال در سال ۲۰۰۶ در پی حمله هوایی آمریکا به منطقهای در نزدیکی مرز پاکستان و افغانستان، ۱۷ نفر کشته شدند. همچنین موضوع حملات پهپادهای آمریکایی به مناطق مختلف کشور پاکستان بارها اتفاق افتاده است. اسلامآباد سرانجام تصمیم گرفت موضوع حملات هواپیماهای بدون سرنشین آمریکایی را در مناطق قبیلهای این کشور به سازمان ملل متحد ارجاع دهد.
اولین تلاشها برای ممنوعیت آغاز جنگ در حقوق بینالملل
تمامی تلاشهای مسلحانه و جنگطلبانه فوق در تعارض با حق صلح قرار میگیرد. اما این حق بر صلح از کجا به وجود آمده است؟ کنفرانسهای صلح لاهه را شاید بتوان یکی از نخستین اقدامات جدی و فراگیر جامعه بینالملل در راستای محدودیت جنگ دانست. این کنوانسیونها که در سالهای 1899 و 1907 تدوین و تصویب شدهاند اگرچه صراحتا جنگ را غیرقانونی اعلام نکردهاند، با تاکید بر حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات بینالمللی به طرح جایگزینی شایسته برای جنگ پرداختهاند.
اولین پیمان برای منع مطلق توسل به زور
در سال 1928 میثاق بریان-کلوگ یا پیمان پاریس در زمینه منع توسل به زور و تحریم جنگ تدوین شد. این پیمان عام نخستین سند در طول تاریخ بشری است که بهطور مطلق توسل به جنگ را ممنوع میکند. این پیمان ضمن شناسایی حق دفاع مشروع کشورها، تنها طریق مجاز برای حاصل اختلافات را توسل به روشهای مسالمتآمیز میداند.
قاعده منع توسل به زور
قاعده منع توسل به زور که در منشور ملل متحد، به عنوان قاعدهای عام مورد اشاره قرار گرفته است هرگونه اقدام زورمدارانه از جمله جنگ، تهدید به جنگ، اقدام به مقابله به مثل مسلحانه، محاصره دریایی یا هر شکل دیگر استفاده از زور که با مقاصد ملل متحد مباینت داشته باشد را در برمیگیرد. منشور تنها در چند مورد استثنائاتی بر قاعده منع توسل به زور وارد کرده است که شامل دفاع مشروع، اقدامات قهری شورای امنیت، ترتیبات سازمانهای منطقهای در اجرای تصمیمات شورا امنیت و برخی اقدامات موقتی اعضای دائم شورای امنیت میشوند.
چشمبستن بر قواعد بینالمللی مربوط به منع توسل به زور
آمریکا یکبار در جنگ عراق نشان داد که حتی در صورت عدم موافقت سازمانهای بینالمللی دست از اهداف نظامی خود برنمیدارد. تهدید نظامی اخیر سوریه نیز در حالی مطرح شد که تهدید به جنگ و برهم زدن صلح بینالمللی در اسناد بینالمللی نفی شده است؛ بهخصوص وقتی این عمل همراه با نقض حاکمیت و استقلال یک دولت مستقل عضو سازمان ملل متحد همراه باشد. با وجود این اگر فشارهای بینالمللی وجود نداشت بار دیگر آمریکا آتش جنگ را در خاورمیانه شعلهور میکرد.
منبع:http://hemayat.net/news/hoghughi6.htm
روزنامه حمایت
Categories:

