سید صمصام الدین قوامی
نظام کیفری حضرت امیرالمؤمنین(ع)
۵- احکام زندان در نظام قضایی علوی
پیشگیری از وقوع جرم و اصلاح مجرمان
مقدمه
بی تردید حضرت امیرالمؤمنین(ع) محور قضاوتهای اسلامی و شیعی و مهمترین چهره
نظام ساز برای قضای اسلامی است. آن حضرت در دوران حکومت نبوی، قاضی ِمدینه و یمن
بود. [۱] قضاوت در مدینه، با حضور شخص رسول خدا(ص) افتخاری عظیم است. تأییدات مکرر
رسول خدا نسبت به توانایی آن حضرت در قضاوتها، تأکیدی بر این محوریت است. پیامبر
فرمود: "داناترین امت من نسبت به سنتها و قوانین قضایی علی بن ابی طالب است" [2] و "داناترین
شما به روش داوری، علی است" [3] و "قضاوت آن گونه است که علی حکم کند" [4] و نیز "ای علی!
به سوی یمن حرکت کن وباکتاب خدامیان مردم قضاوت وحکومت کن.خداقلب تورابه سوی
حق رهبری کند و زبان تو را از خطا و اشتباه صیانت بخشد" [5] و همچنین "سپاس خدا را که در
خاندان من کسانی را قرار داد که داوری آنها مانند داوری پیامبران است". [6]
در زمان خلفا، برکناری آن حضرت از خلافت باعث کناره گیری از امور حکومت، از جمله
قضاوت نشد و ایشان دستگاه قضایی نوپای اسلام را هدایت و رهبری می کرد. گاه خلفا مسایل
لاینحل قضایی را به حضرت ارجاع می دادند [۷] و گاه خود مستقیماً دخالت می کرد. [۸] و در پایان هر
قضاوت، تحسین آنان را برمی انگیخت و همگی می گفتند: زنهای جهان از زاییدن فرزندی مانند
علی عاجزند؛ [۹] قویترین قاضی در بین ما علی است. [۱۰] حضرت در این باره به مالک اشتر می گوید:

